Rząd zaproponował, by wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2027 roku wyniósł przynajmniej wskaźnik 3,48%. Propozycja trafiła do procedury konsultacyjnej z Radą Dialogu Społecznego i ma zacząć obowiązywać od od 1 marca 2027. Projekt wynika z przyjętych założeń budżetowych oraz z konstrukcji mechanizmu waloryzacji, który uwzględnia inflację emerycką i 20 proc. realnego wzrostu płac.
Jak obliczono proponowany wskaźnik?
Rząd powiązał minimalny wskaźnik z ustawowym minimum, czyli z 20 procentami realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia za 2026 rok. W praktyce oznacza to gwarantowaną podstawę waloryzacji na poziomie co najmniej 3,48 proc. Dodatkowo przyjęte w ustawie budżetowej założenia dotyczące inflacji i płac mogą podnieść ostateczny wskaźnik — analizy budżetowe wskazują na scenariusz, w którym inflacja emerycka na poziomie ok. 3,3 proc. i 0,66 pkt proc. udziału wzrostu płac dają łącznie około 3,96 proc. To jednak wciąż prognoza, a nie oficjalna decyzja.
Jakie kwoty mogą zmienić się po waloryzacji?
Przy zaproponowanym minimalnym wskaźniku 3,48% najniższa emerytura brutto wzrosłaby z 1 978,49 zł do około 2 047,34 zł. W wariancie wyższym — przy prognozowanym przez część analityków wskaźniku około 3,96% — minimalne świadczenie mogłoby wynieść około 2 056,84 zł brutto. W zależności od ostatecznego wskaźnika zmienią się także przeciętne emerytury — przykładowe wyliczenia dają wzrosty liczonych brutto kwot o kilkadziesiąt do kilkuset złotych miesięcznie.
Na co zwrócić uwagę przy podwyżce? Co się zmienia dla świadczeniobiorców?
Podane kwoty są wartościami brutto. Od nich odliczana będzie 9% składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz ewentualnie 12% podatek dochodowy. Z podatku zwolnione są świadczenia do 2 500 zł brutto, więc część osób może stracić zwolnienie po waloryzacji, jeśli ich świadczenie przekroczy ten próg. Wysokość tzw. trzynastej i czternastej emerytury zależy od stawki minimalnej — w niektórych wyliczeniach obu bonusów odpowiadać będzie waloryzowanej minimalnej emeryturze, przy czym czternastka w pełnej wysokości podlega kryterium dochodowemu.
Jakie są dalsze kroki procedury i kiedy poznamy ostateczny wskaźnik?
Propozycja rządu zostanie przedłożona Radzie Dialogu Społecznego zgodnie z procedurą. Ostateczny wskaźnik waloryzacji będzie znany po publikacji przez Główny Urząd Statystyczny danych za 2026 rok — to spodziewane ogłoszenie nastąpi w lutym 2027 roku. W projekcie budżetu zabezpieczono środki na waloryzację w wysokości około ok. 19 mld zł, co pozwala finansowo obsłużyć proponowane podwyżki.
W Sejmie znajduje się też odrębny projekt przyjęty przez prezydenta, zakładający waloryzację łączącą procent i kwotę — z gwarantowaną dopłatą 150 zł do najniższych świadczeń — lecz jego wejście w życie w 2027 roku jest uznawane za mało prawdopodobne.
Ostateczny wskaźnik waloryzacji oraz związane z nim konkretne kwoty świadczeń zostaną ogłoszone po danych GUS w lutym 2027 roku.
