Sobota, 5 września Imieniny: Dorota, Wawrzyniec, Urban
Katowice
Teraz Sobota, 5 września 2026
Muzeum Śląskie
Fot. Marek Mróz · „Katowice nowe Muzeum Śląskie” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Przewodnik

Muzeum Śląskie w Katowicach — historia i zbiory

Piotr Włodarczyk • 4 min czytania

Muzeum Śląskie w Katowicach powstało 23 stycznia 1929 roku jako instytucja gromadząca dziedzictwo regionu. Od 2015 roku działa w nowym kompleksie w Bogucicach i jest współprowadzone przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego oraz Ministerstwo Kultury.

Muzeum Śląskie w Katowicach to instytucja poświęcona historii, kulturze i sztuce Górnego Śląska. Placówka gromadzi kolekcje malarstwa, fotografii, etnografii oraz elementy polskiej plastyki scenicznej. Muzeum realizuje badania i projekty edukacyjne oraz artystyczne, a także podejmuje działania na rzecz udostępniania zbiorów osobom z niepełnosprawnością wzroku.

Jak powstało Muzeum Śląskie?

Początki sięgają 1924 roku, gdy powołano Towarzystwo Muzeum Ziemi Śląskiej w celu zbierania pamiątek kultury materialnej i duchowej regionu. Inicjatorami byli m.in. Ernest Farnik, Stanisław Ligoń, Konstanty Prus i ks. Emil Szramek. W 1927 roku wojewoda śląski powołał Oddział Sztuki przy urzędzie konserwatora zabytków, a na jego kierownika i okręgowego konserwatora mianowano Tadeusza Dobrowolskiego, który opracował koncepcję działania placówki i rozpoczął gromadzenie pierwszych eksponatów.

Oficjalne powołanie muzeum nastąpiło 23 stycznia 1929 roku, a wystawy udostępniono publiczności 29 maja 1930 roku. Początkowo muzeum zajmowało kilka pięter w gmachu Urzędu Wojewódzkiego i prowadziło liczne działy zaplanowane w programie Dobrowolskiego, w tym etnograficzny, przyrodniczy i galerię malarstwa polskiego.

Przed wybuchem II wojny światowej muzeum ewakuowało część zbiorów do Lublina, jednak po zajęciu Katowic instytucja przestała istnieć. Budynek muzealny został rozebrany w latach 1941–1944, a kolekcje rozmieszczono w innych placówkach, co doprowadziło do strat i zniszczeń. Idea przywrócenia Muzeum Śląskiego powróciła przy działaniach „Solidarności”. Społeczny Komitet Odbudowy Muzeum Śląskiego powstał w 1981 roku, a restytucja instytucji nastąpiła w grudniu 1984 roku.

Co można zobaczyć w Muzeum Śląskim?

Do najcenniejszych zbiorów należą kolekcje malarstwa polskiego sprzed i po 1945 roku, wśród których znajdują się prace autorów takich jak Józef Chełmoński, Artur Grottger, Tadeusz Makowski, Jacek Malczewski, Jan Matejko, Józef Mehoffer i Stanisław Wyspiański. Muzeum posiada także zbiory sztuki nieprofesjonalnej, fotografii artystycznej i dokumentalnej oraz zbiór polskiego plakatu.

W zasobach muzeum znajdują się także bogate kolekcje etnograficzne i materiały związane z polską plastyką sceniczną. W przeszłości muzeum tworzyło także ekspozycję w formie skansenu, przenosząc do Katowic m.in. kościół św. Michała Archanioła z Syryni oraz spichlerz z Gołkowic.

Jaką działalność prowadzi Muzeum Śląskie?

Muzeum realizuje projekty edukacyjne i artystyczne oraz uczestniczy w wydarzeniach takich jak Noc Muzeów i Metropolitalna Noc Teatrów. W 2012 roku placówka udostępniła pierwszą stałą trasę zwiedzania dla osób niewidomych i niedowidzących. Instytucja współpracuje z muzeami i galeriami za granicą, między innymi w Ratingen, Opawie, Görlitz, a także z Słowacką Galerią Narodową oraz partnerami z Finlandii i Włoch.

Muzeum prowadzi badania archeologiczne, historyczne i etnograficzne oraz dokumentację regionu. W 2006 roku wpisano Muzeum Śląskie do Państwowego Rejestru Muzeów.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Co można zobaczyć w Muzeum Śląskim w Katowicach?
W muzeum znajdują się kolekcje malarstwa polskiego sprzed i po 1945 roku, zbiory sztuki nieprofesjonalnej, fotografia artystyczna i dokumentalna, polski plakat, zbiory etnograficzne oraz materiały związane z plastyką sceniczną.
Czy w Muzeum Śląskim jest restauracja?
W dostępnych informacjach nie ma wzmianki o istnieniu restauracji.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Piotr Włodarczyk

Nazywam się Piotr Włodarczyk i w redakcji fabrykasilesia.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia na Śląsku i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również