| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Marek Ryszard Biesiada |
| Data urodzenia | 4 lutego 1964 |
| Miejsce urodzenia | Katowice |
| Zawód | Astronom, lekarz |
| Tytuł naukowy | Profesor nauk fizycznych (2013) |
| Wykształcenie | |
| Studia | Astronomia, Uniwersytet Jagielloński (magister, 1988); Medycyna, Śląska Akademia Medyczna (lekarz, 1990) |
| Stopnie naukowe | Dr nauk fizycznych (1991), dr hab. nauk fizycznych (2007) |
| Obszary badań | |
| Specjalność | Kosmologia obserwacyjna, astrofizyka teoretyczna, ciemna materia i ciemna energia |
| Nagrody i członkostwa | |
| Nagroda | Nagroda Naukowa PTF im. Wojciecha Rubinowicza (2018) |
| Członkostwa | Komitet Astronomii PAN (2016–2023), Polskie Towarzystwo Astronomiczne, Polskie Towarzystwo Fizyczne i inne |
Marek Biesiada jest astronomem i lekarzem, który łączy pracę naukową z doświadczeniem medycznym. Specjalizuje się w badaniach kosmologicznych, zwłaszcza w zagadnieniach związanych z ciemną materią i ciemną energią.
Życiorys i wykształcenie
W latach 1982–1988 studiował astronomię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie; pracę magisterską pisał pod tytułem „Teorio-grupowe własności równań struktury gwiazdy”. Równolegle ukończył medycynę na Wydziale Lekarskim Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach (studia 1984–1990) i uzyskał tytuł lekarza medycyny.
Stopień doktora nauk fizycznych obronił w 1991 roku na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii UJ; promotorem był prof. dr hab. Michał Heller. Habilitację uzyskał w 2007 roku w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Śląskiego na podstawie pracy dotyczącej testów modeli ciemnej materii. W 2013 roku prezydent RP nadał mu tytuł profesora nauk fizycznych.
Działalność naukowa i współpraca międzynarodowa
Biesiada bada zagadnienia kosmologii obserwacyjnej i astrofizyki teoretycznej ze szczególnym uwzględnieniem problemów ciemnej materii oraz ciemnej energii. W swoich pracach wykorzystuje m.in. soczewkowanie grawitacyjne. Zajmuje się także astrofizycznymi i kosmologicznymi aspektami fal grawitacyjnych.
Jest autorem licznych publikacji w międzynarodowych czasopismach naukowych. Bywa powoływany jako ekspert przez instytucje naukowe i grantodawcze, między innymi Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Narodowe Centrum Nauki oraz Komisję Europejską w ramach Programu Horyzont 2020. Współpracuje aktywnie z astrofizykami z Chin i Francji.
Praca zawodowa i role instytucjonalne
Początek kariery związał z Obserwatorium Astronomicznym UJ (asystent 1988–1989), a następnie pracował w Centrum Astronomicznym im. M. Kopernika PAN w Warszawie (asystent 1989–1991, adiunkt 1991–1998). W latach 1996–2006 kierował Zakładem Oceny Ryzyka Zdrowotnego w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu.
W latach 1998–2019 był zatrudniony w Zakładzie Astrofizyki i Kosmologii Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach; od 2009 pełnił funkcję profesora nadzwyczajnego. W latach 2013–2016 był zastępcą dyrektora tego instytutu ds. nauki. Od 2019 roku jest profesorem zwyczajnym w Zakładzie Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Warszawie.
Staże zagraniczne
Odbył kilka staży zagranicznych, między innymi w USA w Princeton Astronomical Observatory (1991), w Niels Bohr Institute w Kopenhadze (1992 i 1994) oraz w Institut d'astrophysique de Paris (2012, 2013). Współpracował z Beijing Normal University w Pekinie w latach 2012–2015, w tym jako visiting professor w latach 2014–2015.
Życie prywatne
Żoną Marka Biesiady jest Małgorzata, lekarz medycyny i specjalistka w zakresie geriatrii oraz medycyny rodzinnej. Para ma czworo dzieci: Martynę, Michała, Magdalenę i Marcina.
Stan na rok 2020: dzieci mają wykształcenie wyższe lub tytuły zawodowe — Martyna (mgr socjologii), Michał (mgr inż. informatyki, odkrywca komet SOHO), Magdalena (mgr inż. ochrony środowiska) oraz Marcin (mgr inż. informatyki).
